Beschermde dieren die ervoor zorgen dat een werk wordt stilgelegd zijn de schrik van bouwers. “Daar moeten we vanaf”, vindt professor Jan van Groenendaal en zijn Gegevensautoriteit Natuur gaat daarvoor zorgen.

Begrijp hem niet verkeerd: de natuur kan een potje breken bij deze Nijmeegse hoogleraar aquatische ecologie. Door betere informatie over de flora en fauna in Nederland wil hij bereiken dat het risico dat de natuur een spaak in het wiel steekt, wordt bepaald voor de bouw begint. Hij hoopt dat bouwers meer oog krijgen voor de kwaliteit die natuur en landschap bieden aan de omgeving. 
“Als beschermde soorten later worden ontdekt en je krijgt daar problemen mee, is de schade groot. Tegen de tijd dat de rechter zich ermee bemoeit, ben ik machteloos. Maar als partijen zo tegenover elkaar staan, is misschien een fase overgeslagen. Vooraf had een dialoog kunnen plaatsvinden”, oordeelt Van Groenendaal. 
Het is dan handig als betrouwbare informatie beschikbaar is over wat zich zoal aan leven ophoudt in de buurt. Daarvoor gaat de Gegevensautoriteit zorgen; een operatie waarvoor het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit 20 miljoen euro heeft uitgetrokken. 
Volgens Van Groenendaal bestaat er al een schat aan informatie maar die is moeilijk toegankelijk omdat deze zich versnipperd bevindt op een groot aantal adressen: van particulieren, natuurorganisaties en jagersverenigingen tot gemeenten, waterschappen, rijksdiensten en universiteiten. Het verzamelen ervan is vaak veldwerk geweest van vrijwilligers. “De beschikbare gegevens aan elkaar koppelen in een databestand, dat is onze klus voor de komende drie jaar.” 
Duidelijk moet worden of een gesignaleerde kamsalamander, modderkruiper of rugstreeppad zich in of buiten zijn vanzelfsprekende habitat bevindt. In dat laatste geval kan zijn verschijning worden beschouwd als een incident, dat geen gevolgen hoeft te hebben voor een bouwproject. 
Vaak zal het effect nog interessanter zijn, denkt hij. In talrijke gevallen kunnen natuur en landschap “bouwers helpen een beter product neer te zetten. Van conflict naar meerwaarde: dat is de slag die je moet maken”.

Industrie
Als lichtend voorbeeld uit de praktijk noemt hij het Renkumse Beekdal, waar de natuur voorrang kreeg en de industrie met subsidie werd verplaatst naar de overkant van de Rijn. Bedrijven zijn erop vooruitgegaan: ze zitten nu bij de snelweg en de bewoners zijn erop vooruitgegaan: ze hebben een natuurgebied naast de deur en zien de waarde van hun huizen stijgen. “Met natuur en landschap kun je veel waarde creëren.”
Van de 40.000 hectare toekomstige bouwgrond in Nederland ligt een deel vast en zeker in gevoelig gebied; daar zullen Van Groenendaal en zijn medewerkers achter komen. Maar geen nood, verwacht hij, want met de belangen van flora en fauna kan volgens hem inventiever worden omgegaan dan de wettelijke voorschriften suggereren. 
“Regels zijn weliswaar eenduidig maar ik ben wetenschapper en de wetenschap is een veel genuanceerder bedrijf dan de regelgeving. Regels hebben interpretatie nodig. Bij de toepassing draait het om een probleem en de oplossing daarvoor.”
Die ziet hij in een “integraal plan” waarbij zowel bouw- als het omgevingsbelangen worden gediend. Af en toe zal ook blijken dat beter elders kan worden gebouwd, denkt hij. Maar als een project er per se moet komen, zal naar zijn overtuiging geen beschermd leven daar iets tegen kunnen doen. Dan wordt een oplossing gezocht voor de belangen die in de verdrukking raken. 
“Een weg die noodzakelijk wordt geacht, komt er. Dat weten mensen, ook de tegenstanders.”
De aanleg van een snelweg dwars door een natuurgebied kan al haalbaar worden als zo’n omstreden plan iets wordt aangepast. “Dat blijkt bijvoorbeeld in het nieuwe EU-land Polen, waar als concessie een omweggetje wordt gemaakt.” 
Het lijkt een simpele daad maar zo’n beslissing blijkt moeilijk objectief in een model te vangen: “Uiteindelijk komt het neer op het maken van een wisselkoers voor verschillende waarden: economische en andere, die niet in geld zijn uit te drukken.”

Bouwopgave
Voor een eerste proef is de Gegevensautoriteit Natuur een samenwerking aangegaan met het stadsgewest Haaglanden; een gebied met een flinke bouwopgave voor de komende jaren. “Daar maken we onze eerste, embryonale, database.” Die dient op korte termijn inzicht te bieden in de bestaande omgevingskwaliteit, om die zoveel mogelijk bij de vorming van plannen te betrekken. Hierna wordt het systeem uitgebreid met meer partijen die natuurinformatie gebruiken of aanleveren. “De bouwwereld zal er binnen een paar jaar van kunnen profiteren.”

Bron: Cobouw.nl

Dit bericht was geplaatst op 28/09/2007 om 10:03 en is gearchiveerd onder Bouwnieuws. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Je kan een reactie achterlaten, of een trackback vanaf je eigen website.