Op 1 april wijzigt de woningwet en komt er een nieuw aanvraagformulier voor bouwvergunningen. Op de Praktijkdag Bouwbesluit op 13 maart worden deze veranderingen alvast onder de loep genomen.

Op de Praktijkdag wordt een overzicht gegeven van alle huidige en komende aanpassingen vanaf 2005. De dag spitst zich toe op het zo goed mogelijk indienen van bouwvergunningen en is bedoeld voor iedereen die die het Bouwbesluit moet toepassen en controleren, zoals architecten, adviseurs en aannemers.

Toen een man uit Frankfurt donderdagavond thuiskwam, kon hij zijn ogen nauwelijks geloven. Iemand had namelijk de muren van zijn appartement geverfd. De waardevolle spullen in de flat waren onaangeroerd gebleven. De verbouwereerde man haalde er de politie bij.

Die geloofde niet meteen in kabouters of elfjes en ging op zoek naar harde bewijzen. Op de keukentafel vonden de agenten een rekening van een schilder voor het verven van de muren; gericht aan de buurman. De conciërge had de schilder blijkbaar de verkeerde sleutel gegeven en de schilder had niet gemerkt dat hij in de verkeerde flat was, aldus de politie vrijdag.

Zolang bouwbedrijven star blijven vasthouden aan hun eigen cultuur, zal de sector moeten accepteren dat vrouwen en allochtonen geen zin hebben om in de bouw te gaan werken. Aan het woord is Martha Meerman, lector gedifferentieerd Human Resources Management aan de Hogeschool van Amsterdam. “Het is zo kortzichtig om ervan uit te gaan dat de eigen manier van denken de enige juiste is.”

Maar dat gebeurt volop in de bouw, weet Meerman. In het kader van haar vele onderzoeken, waaronder haar promotieonderzoek over de acceptatie van allochtonen binnen de arbeidsorganisatie, komt Meerman regelmatig bij bedrijven over de vloer. Haar conclusie: bouwbedrijven hebben zo’n eigen cultuur, dat daar nauwelijks is tussen te komen voor mensen die anders zijn qua uiterlijk of denkbeelden dan van de organisatie. “Dat geldt voor vrouwen en allochtonen, maar ook denk ik dat mannen met een wat zachter karakter het heel moeilijk hebben. De omgangsvormen in de bouw, met name op de bouwplaats, zijn heel speciaal. Terwijl het stuk voor stuk waarschijnlijk hele aardige mannen zijn. Er is vaak sprake van een harde cultuur, waar je je als medewerker aan moet conformeren. Doe je dat niet, en lach je niet om de harde, vaak seksistische en racistische grappen, dan lig je eruit.” 
Humor is vaak op de eigen groep gericht. “Mensen uit dezelfde cultuur begrijpen en accepteren de manier van grappen maken. De opvatting is dan ook vaak: als hier een vrouw of allochtoon komt werken, verdwijnt de humor.” 
Het goede nieuws is dat accepteren volgens Meerman te leren is. Dat gebeurt in fases, aldus de lector. “Het start met onverschilligheid. Typerend daarvoor is de veel gehoorde opmerking bij werving- en selectieprocessen: ‘Het maakt mij niet uit welke afkomst of geslacht iemand heeft, als diegene maar goed is in z’n werk’. Hierbij negeer je alle verschillen, ook die verschillen die belangrijk zijn. De tweede fase is de vergelijking: je ziet de verschillen, maar je bent er nog van overtuigd dat jij beter bent dan de ander. In deze fase verkeren de mensen die mensen van een andere cultuur in het dagelijks leven tegenkomen, maar daar verder geen contact mee hebben. Hoe meer je echter met die ander omgaat, hoe meer je in de gaten krijgt dat diegene echt niet minder goed is dan jij. Dan kun je in de derde fase belanden: gelijkwaardigheid, wat leidt tot acceptatie.” 

Diversiteit
Bouwbedrijven ontkomen er niet aan om zichzelf te ontwikkelen volgens deze fases, denkt Meerman. “Tot 2004 was niet alleen het maatschappelijk klimaat ongunstig voor allochtonen, maar ook het economisch klimaat. Bedrijven konden zich toen goed verschuilen achter de opvatting dat het hen alleen om kwaliteit ging, want ze konden toch nauwelijks nieuwe mensen aannemen. Nu het beter gaat in de bouw, beseft het management ineens dat ze die groepen n ó dig heeft.” En niet alleen op de werkvloer. “Diversiteit in het kader kan als voorbeeld dienen voor de werkvloer.” 

Leuker
Vrouwen en allochtonen zijn de sleutel om het werk voor iederéén binnen het bedrijf leuker te maken, meent Meerman. “Vrouwen geven op een heel andere manier leiding dan mannen, zoals ook van ze wordt verwacht: met meer warmte, meer ondersteuning, meer bemoeienis. Dat ‘hoort’ niet volgens de nu heersende normen, maar wellicht is het wel heel prettig! Zij kunnen bovendien zorgen voor een heel andere visie op zaken. Als van iemand jarenlang is verwacht zestig uur per week te werken, is het even heel vervelend als er een vrouw wordt aangenomen die twintig uur mag werken. Maar als dat als gevolg heeft dat parttime werken ineens bespreekbaar wordt, heeft iedereen daar baat bij.” 
Allochtonen kunnen er volgens Meerman voor zorgen dat die stoere cultuur binnen bouwbedrijven enigszins wordt afgezwakt. Met het in dienst nemen van ‘een stel Polen’ lost een bedrijf dat overigens niet op: “Dat is namelijk een stuk makkelijker dan het opzij zetten van je eigen vooroordelen. Polen hoeven de Nederlandse taal niet te leren en zijn bovendien zeer meegaand, om snel te kunnen terugkeren naar het eigen land. Een bedrijf is pas écht divers als het tolerant genoeg is om andere denkbeelden toe te laten.”