Aanbesteding
Bij een aanbesteding offreren verschillende partijen voor een opdracht. De beste optie wordt uiteindelijk gekozen.

Aanpasbaar bouwen
Aanpasbaar bouwen is een manier van bouwen waarbij in het ontwerp reeds rekening gehouden wordt met de mogelijkheid dat mensen (tijdelijk of permanent) minder valide zijn. Bijvoorbeeld als ze in een rolstoel terecht komen. Het is geen ‘gehandicaptenwoning’ maar een woning die relatief eenvoudig aangepast kan worden aan veranderde eisen van de bewoner.

Afbouw
Met afbouw wordt bedoeld de werkzaamheden die verricht worden om een casco verder af te werken tot een volwaardige woning. In sommige gevallen kunnen de toekomstige bewoners dit ook zelf doen.

Afgiftesysteem
Het systeem in uw woning dat ervoor zorgt dat warmte (of koelte) in de daarvoor bedoelde ruimtes terechtkomt. Een radiator is een voorbeeld.

Architectuur Lokaal
Architectuur Lokaal is het onafhankelijke landelijke kennis- en informatiecentrum voor cultureel opdrachtgeverschap. Doel van de stichting is de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de kwaliteit van het opdrachtgeverschap van alle betrokken partijen te bevorderen. Architectuur Lokaal is een vraagbaak voor alle opdrachtgevers en fungeert als bruggenbouwer tussen de verschillende partijen die bij het bouwproces betrokken zijn. Daarbij hoort ook het overbruggen van de kloof tussen de culturele wereld en die van 'de markt'. Hiertoe onderhoudt Architectuur Lokaal nauwe contacten met uiteenlopende organisaties en initiatieven in Nederland en in het buitenland.

Architectuurcentra
Zij vragen aandacht voor architectuur en architectuurbeleid op lokaal en soms bovenlokaal (provinciaal of regionaal) niveau. Hun activiteiten hebben vaak een veel breder perspectief. Daarbij hoort het betrekken van de bevolking bij architectonische ontwikkelingen in het gebied, maar ook het inspireren en voeden van de vakwereld én het kritisch volgen van de lokale politici en opdrachtgevers. Doel is om zo een afgewogen planvorming te stimuleren en waar nodig de kwaliteit van het architectuurbeleid te verhogen.

Beeldkwaliteitplan
Een beeldkwaliteitplan is een instrument naast het bestemmingplan dat door gemeenten wordt ingezet om een gewenste stedenbouwkundige en architectonische uitstraling of kwaliteit te realiseren op een bepaalde locatie.

Begeleidingsbureau
Een begeleidingsbureau of een bouwadviesbureau ondersteunt en adviseert (potentiële) particulier opdrachtgevers voor, tijdens en soms ook na het proces van het bouwen van een eigen huis. Meestal schakelen collectief particulier opdrachtgevers een begeleidingsbureau in.

Bestek
Een bestek is een omschrijving van een bouwwerk, de plaatsbepaling, de materiaalbeschrijving, de uitvoering en alle voorwaarden en voorschriften die daarbij van belang zijn. Het bestek kan met de bestektekeningen de basis vormen van het contract tussen aanbesteder (koper) en aannemer (bouwer).

Bestektekening
De bestektekening is het geheel van tekeningen en plattegronden, aanzichten, doorsneden, constructies en installaties.

Bestemmingsplan
Een bestemmingsplan is een gemeentelijk plan waarin wordt aangegeven waarvoor de gronden binnen het plangebied mogen worden gebruikt en of er op die grond mag worden gebouwd. Ook zijn hierin bouwregels opgenomen waaraan bouwplannen worden getoetst. Een bestemmingsplan bestaat uit een toelichting, een plankaart en voorschriften. De plankaart en de voorschriften zijn juridisch bindend. De toelichting niet, maar die geeft uitleg over de bedoeling van het plan. De plankaart is een kaart waarop de bestemming is aangegeven, bijvoorbeeld waar woningen mogen staan en wat groengebied is. In de voorschriften is vastgelegd wat er binnen de bestemming mag en kan. Hierbij kunt u denken aan de vraag hoe iets gebruikt mag worden en of er ook gebouwd of aangebouwd mag worden.

Bouwaanvraag
Om voor een bouwvergunning in aanmerking te komen moet u een bouwaanvraag indienen bij de gemeente. De gemeente toetst uw aanvraag op bouwtechnische eisen, eisen van welstand en het bestemmingsplan. Het formulier voor een bouwaanvraag kunt u downloaden Meer informatie kunt u opvragen bij uw gemeente of bij het ministerie VROM (www.minvrom.nl)

Bouwbesluit
Het Bouwbesluit is de landelijke regelgeving waarin staat omschreven aan welke technische eisen nieuwe en bestaande bouwwerken minimaal moeten voldoen, bijvoorbeeld uit oogpunt van brandveiligheid en stevigheid van de constructie. De inhoud van het Bouwbesluit is voor de gemiddelde burger te gespecialiseerd om te kunnen lezen en interpreteren. Dit hoort dan ook tot de taken van architect, bouwer of catalogusbouwer. Alvorens u een bouwvergunning krijgt, toetst de gemeente uw aanvraag op het Bouwbesluit. Voor informatie over het bouwbesluit kunt u contact opnemen met het ministerie van VROM: www.vrom.nl of met uw gemeente.

Bouwcentrum Expo
Het Rotterdamse Bouwcentrum houdt zich sinds 1946 bezig met kennisoverdracht over bouwen en wonen in Nederland en geeft adviezen en voorlichting.
Naast telefonische informatie over materialen, producten en diensten in de bouw, beheert het Bouwcentrum ook een uitgebreide website.

Bouwmassa
De bouwmassa van uw woning wordt bepaald door het gebruikte materiaal: steen, beton of hout. De massa bepaalt hoe snel en hoe lang de warmte (of koelte) in uw woning wordt opgenomen

Bouwstoffenbesluit
Het Bouwstoffenbesluit is vanaf 1 juli 1999 volledig van kracht zodra een steenachtige bouwstof of grond in een werk toegepast wordt. Het uitgangspunt hierbij is, dat de toegepaste steenachtige stoffen op geen enkele wijze een bedreiging mogen vormen voor de kwaliteit van de bodem en het oppervlaktewater.

Bouwverordening
De bouwverordening is een gemeentelijke verordening. Deze geeft, waar nodig, een aanvullende (stedenbouwkundige) regeling op zaken als: bestemmingsplannen; voorschriften over brandveiligheid, aansluiting op nutsvoorzieningen, plichten tijdens de bouw, bij voltooiing van en bij ingebruikname van een bouwwerk, etc. Bij uw gemeente kunt u hierover meer informatie opvragen.

Cascobouw
Dat is wanneer alleen de dragende constructie wordt opgeleverd als eindproduct. De koper zorgt bijvoorbeeld zelf voor installaties, de afwerking van wanden en vloeren, de keukeninrichting etc.

Catalogusbouw
Een catalogus is een voorbeeldenboek waarin allerlei typen woningen zijn afgebeeld. De particulier zoekt in deze catalogus zijn droomwoning of stelt aan de hand van afgebeelde voorbeelden een woning samen en realiseert deze met de aanbieder.

Collectief particulier opdrachtgeverschap
Een groep toekomstige bewoners (vereniging of stichting) verwerft gezamenlijk de grond en treedt voor het eigen bouwproject gezamenlijk op als opdrachtgever.

Consumentgerichte projectontwikkeling
Hierbij koopt een projectontwikkelaar een kavel, ontwerpt de woningen en verkoopt deze. De koper kan kiezen uit verschillende gevels, materialen, kleuren en soms verschillende indelingen van de woning. Consumentgerichte ontwikkeling is geen particulier opdrachtgeverschap.

Convectors
Vergelijkbaar met radiatoren. Een manier om de verwarming ‘weg te laten zakken’ in de vloer.

Dakoverstekken
Bij een dakoverstek loopt het dak verder door dan de muren. Een overstekend dak van bijvoorbeeld 50 cm helpt mee uw huis in de zomer koel te houden.

Directievoering
Het is verstandig om tijdens de bouw van uw huis een deskundige van tijd tot tijd of permanent de bouw te laten volgen en te inspecteren. We noemen dat 'bouwbegeleiding' of 'directievoering'.

Duurzaam bouwen
Duurzaam bouwen is vaktaal, en wordt vaak afgekort tot 'dubo'. Architecten en bouwers gebruiken deze naam voor een manier van bouwen waarbij milieu- en gezondheidseffecten van het bouwen en het wonen zo veel mogelijk beperkt worden. Andere gebruikte termen zijn mens- en milieuvriendelijk bouwen. Bekende maatregelen zijn een zonnecollector op het dak, extra-isolerend glas, waterbesparende kranen en toiletten en het vermijden van tropisch hardhout als er goede alternatieven voorhanden zijn.

Energieprestatiecertificaat
Vanaf 1 januari 2006 moet een nieuw te bouwen woning beschikken over een Energieprestatiecertificaat. Dit geeft aan hoeveel energie een huis gebruikt en op welke punten (bijvoorbeeld door meer isolatie of een andere installatie) er verbeteringen kunnen worden aangebracht. Het voordeel van dit certificaat is dat u – als koper of verkoper - meer informatie tot uw beschikking hebt over de kwaliteit van de woning.

EPC
EPC staat voor energieprestatie-coëfficient. Het drukt uit hoe energiezuinig uw woning is. De waarde wordt uitgedrukt in een getal. Sinds een aantal jaren is een EPC van 1 de norm. Een betere energieprestatie wordt uitgedrukt met een lager getal, bijvoorbeeld 0,8. Hoever u kunt gaan, hangt vooral af van uw eigen ambities en budget. Novem heeft een aantal publicaties gemaakt waarin woningen worden beschreven die het duidelijk beter dan de EPC = 1 doen.

Funderingskosten
De funderingskosten bestaan uit een vast en een variabel deel. Er zijn kosten die vrijwel altijd moeten worden gemaakt, zoals die voor het opstellen van heimachines en het transport van graafmachines. Dat is het vaste deel van de kosten. Het variabele deel hangt samen met het soort fundering, de grootte van de woning en het totale gewicht van de woning. Gelukkig nemen de kosten niet evenredig toe met de omvang van de woning. De kosten van een fundering worden berekend door een constructeur. Hem moet u uiteraard ook betalen. Tevens moet een sonderingonderzoek plaatsvinden. Die kosten zijn ongeveer even hoog als die voor de constructeur. Een fundering waarbij geheid moet worden - dat is vrijwel altijd het geval als u niet op zandgrond bouwt - is veel duurder dan wanneer dat niet hoeft. Ook hierbij tellen de kosten van de constructeur en de variabele funderingskosten door. Voor een gemiddelde fundering moet u rekenen op een bedrag tussen 5000 en 20.000 euro. Bij de funderingskosten moeten ook de kosten voor een eventuele ondergrondse ruimte worden meegerekend. De kosten voor een ondergrondse ruimte zitten vrijwel nooit in de standaardaanbiedingen. Het komt dan aan op onderhandelen met de aannemer, hoeveel u hiervoor gaat betalen. Hetzelfde geldt voor een zwembad.

Gebalanceerde ventilatie met 95% warmteterugwinning
Zeer energiebesparend ventilatiesysteem waarbij opgewarmde lucht wordt hergebruikt.

GIW-garantie
Onder de Garantie Instituut Woningbouw valt een kwaliteitsgarantie en de garantie dat het huis wordt afgebouwd, ook als de bouwondernemer failliet gaat. Gesubsidieerde nieuwbouwwoningen moeten in principe altijd onder een dergelijke garantie worden gebouwd. De koper heeft recht op afgifte van het waarborgcertificaat. Als de aannemer niet is aangesloten bij het GIW dan kan de particuliere opdrachtgever een vergelijkbare verzekering afsluiten bij de Stichting Garantie- en Waarborgfonds Nederland.

Groene Hypotheek
Initiatief van de overheid om het bouwen van energiebesparende en milieuvriendelijke woningen te stimuleren. Fiscaal voordeel.

Groenverklaring
Nodig om een Groene Hypotheek aan vragen. Verkrijgbaar bij banken die een Groene Hypotheek verkopen, zoals Triodos Bank en ASN Bank.

Hoge temperatuur verwarming (HTV)
Traditionele, maar minder efficiënte wijze van afgifte: de aan- en afvoertemperatuur van het water dat door de cv-leidingen loopt, is respectievelijk 90°C en 70°C. HTV kan worden toegepast in o.a. radiatoren en convectors.

HR++-glas
Dubbelglas in combinatie met een coating en edelgasvulling. Zorgt voor uitstekende warmteisolatie en werkt geluidswerend.

HR-ketel
De meest gebruikte verwarmingsketel van dit moment. Het hoogste rendement levert de HR-ketel door deze te koppelen aan lage temperatuur verwarming (LTV), zoals wand- of vloerverwarming.

Individueel particulier opdrachtgeverschap
De toekomstige bewoner verwerft zelf bouwgrond en bepaalt zelf met welke partijen (aannemer, architect) en op welke wijze de woning wordt gerealiseerd.

Installatieconcept
Een installatieconcept is samenhangend geheel van apparatuur in uw woning, dat zorgt voor verwarming, ventilatie en warm water.

Investeringsbegroting
Een kostenoverzicht van uw te bouwen woning inclusief planning en betalingstermijnen.

Kavel
Een leeg stuk grond waarop je een huis kunt bouwen.

Kaveldatabank
Dit is een databank van Bouwcentrum Expo waarin u kunt zoeken naar vrije kavels in de gemeente van uw keuze. Uw vindt deze kaveldatabank op de site www.bouwkavels.nl.

Kierdichting
Het zorgvuldig dichten van kieren en naden in uw huis.

Lage temperatuur verwarming (LTV)
Wordt beschouwd als de meest comfortabele en gezonde manier van verwarmen, toe te passen in de vorm van wand- en/of vloerverwarming en van radiatoren. De aan- en afvoertemperatuur van het water zijn respectievelijk 55 °C en 35 °C.

Leges
Leges zijn de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag om een bouwvergunning te krijgen. De hoogte van de leges is afhankelijk van de bouwkosten. Hoe hoger ze zijn des te meer leges u moet betalen.
De uiteindelijke hoogte van de leges hangt van de gemeente af. U moet echter al gauw reken op 1 tot 2% van de bouwkosten. De gemeente gaat daarbij uit van de kosten alsof die te maken hebben met de werkzaamheden van derden. Als u dus zelf stenen stapelt, worden daarover geen leges berekend. Dat kan ook het geval zijn als u een huis casco laat opleveren en het zelf afbouwt. U kunt eventueel bezwaar maken tegen de leges bij het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente. De regeling voor de bouwleges staat in de gemeentelijke belastingverordening. U kunt ook inlichtingen vragen bij de afdeling bouw- en woningtoezicht. Gaat u in beroep tegen de uitspraak van het College, dan moet u naar de Belastingkamer van het Gerechtshof.

LTV-radiatoren
Te vergelijken met gewone radiatoren, maar dan speciaal bestemd voor gebruik van lage temperatuur verwarming.

Luchtverwarming
Manier van verwarmen waarbij verwarmde lucht de woning wordt ingeblazen. De woning is snel op temperatuur.

Maaiveld
De hoogte van het terrein waar het aansluit op een gebouw

Maatlat Duurzame Woningbouw
Bevat de maatregelen om te komen tot een Groene Hypotheek. De lijst is te vinden op de Novem-website: www.novem.nl.

Montagebouw
Het casco (dragende deel van het huis) wordt opgetrokken met behulp van een systeem. Dat houdt in dat de geprefabriceerde onderdelen gestandaardiseerde afmetingen hebben. De verschillende delen van het casco (wanden, vloeren, gevels) zijn op elkaar afgestemd.

Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer
Ventilatiesysteem waarbij frisse lucht binnenkomt via centraal te bedienen roosters in de vensters.

Ontwerpkosten
Onder de ontwerpkosten vallen de kosten van:
· Het maken van het ontwerp (de architectenkosten). Deze kosten verschillen zeer per soort opdrachtgeverschap. Bij de traditionele eigenbouw zijn deze kosten hoger dan bij vormen van opdrachtgeverschap zoals systeem- en catalogusbouw;
· Het opstellen van de begroting;
· Het schrijven van het bestek;
· Het maken van het bestek- en constructietekeningen. Hierna is het ontwerp aanbestedingsklaar en kan de bouwvergunning worden aangevraagd.
· U moet de kosten van de bouwbegeleiding (ook wel de directievoering genoemd) hierbij optellen;
· Let ook op de kosten van de installatie die u in het huis opneemt. De kosten van de installateur moet u apart bekijken en als zodanig in het budget opnemen.

Overige Bouwkosten
Hieronder vallen kosten van een garage en de kosten van installaties.

Pannenbier
Pannenbier wordt gedronken wanneer het hoogste punt van een gebouw is bereikt. Volgens de traditie gaat de vlag dan uit en trakteert de opdrachtgever!

Particulier opdrachtgeverschap
Een burger (of een groep burgers zonder winstoogmerk) heeft de volledige juridische zeggenschap over en de verantwoordelijkheid voor het gebruik van de grond, het ontwerp en de bouw van de woning.

Prefabbouw
Zoveel mogelijk onderdelen van het huis worden in de fabriek gemaakt en op de bouw gemonteerd. Daardoor wordt de bouwtijd verkort.

Programma van Eisen
Een Programma van Eisen, of PvE, omschrijft alle eisen en wensen waaraan het huis moet voldoen. De architect gebruikt het PvE als basis voor zijn ontwerp. Het is een heel belangrijk document, dat door u als opdrachtgever wordt gemaakt. U dient goed na te denken hoe u en uw familieleden willen wonen. Daarbij dient u zich te realiseren dat uw wensen in loop der tijd kunnen veranderen. Stel u wilt zo lang mogelijk in dit huis blijven wonen, dan is het handig als u op latere leeftijd bijvoorbeeld minder valide bent dat u gemakkelijk een traplift kan laten installeren of dat u alle noodzakelijke voorzieningen (slaapruimte, badkamer, toilet en keuken) op de begane grond kan realiseren.

Risicoverrekening
In sommige offertes of begrotingen wordt de term 'risicoverrekening' gehanteerd. De aannemer bedoelt hiermee dat het risico van eventuele tussentijdse prijswijzigingen voor uw rekening komt. Hiermee hoeft u niet akkoord te gaan en u kunt dan ook afspreken dat prijswijzigingen voor rekening van de aannemer zijn.

Rooilijn
Een in het bestemmingsplan vastgelegde lijn die met bouwen niet mag worden overschreden.

Ruwbouw
Ruwbouw is het onafgewerkte, dragende en afsluitende deel van een gebouw: fundering, vloeren, wanden en dak. Ramen, deuren, beglazing en dergelijke zijn nog niet aangebracht.

Schilisolatie
Isolatie als een ondoorbroken laag om uw woning.

Seizoenopslag
Het (tijdelijk) opslaan van een overschot aan energie (lees: warmte) voor gebruik in de winter. 's Zomers kan ermee worden gekoeld.

SEV
De SEV stimuleert en werkt aan innovaties op het brede terrein van wonen, bouwen en leefomgeving. Meerjarige experimentenprogramma's en voorbeeldprojecten zijn de belangrijkste middelen daarvoor. Samen met innovatieve partijen uit het veld verkennen we de grenzen van het mogelijke en de haalbaarheid van het wenselijke. Woningbouwers, gemeenten, projectontwikkelaars, zorginstellingen maar ook betrokken burgers zijn onze partners. We ontwikkelen ideeën, toetsen die in de praktijk en adviseren en communiceren over de uitkomsten. We werken daarbij nauw samen met het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM), maar ook andere departementen zoals Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Economische Zaken (EZ) weten ons al langer te vinden voor lakmoesproeven op lokaal en regionaal niveau.
De SEV is een onafhankelijke, landelijk werkende stichting, gevestigd in Rotterdam.

Stedenbouwkundig plan
Het stedenbouwkundig plan legt de stedenbouwkundige structuur, de verkaveling en de ordening van de bebouwing vast. Dit plan vormt het kader voor bouwplannen.

Stichtingskosten
Optelsom van bouwsom én grondkosten.

Systeembouw
Systeembouwers bieden verschillende componenten aan waaruit u als koper een keuze kunt maken. Met bestaande onderdelen en bouwmaterialen kan een grote variatie aan bouwontwerpen worden bereikt.

Vegetatiedak
Een aarden laag op het dak waarop sedum of mos groeit. Houdt uw woning 's zomers lang koel.

Vereniging Eigen Huis
Vereniging Eigen Huis is de grootste consumentenorganisatie voor huidige en toekomstige huiseigenaren en telt nu ruim 650.000 leden. De leden kunnen gebruik maken van verschillende diensten, waaronder telefonische advisering over bouwtechnische, juridische, financiële en fiscale zaken, controles tijdens de bouw, de opleveringskeuring en de verzekerings-, taxatie- en onderhoudsservice. Daarnaast behartigt de vereniging de collectieve en individuele belangen van de Nederlandse eigen woningbezitter.

Vereniging van Eigenaren
Het hoofddoel van de VvE is de behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de eigenaren. De VvE is verantwoordelijk voor en heeft de zeggenschap over (gemeenschappelijke delen van) het gebouw en de grond die bij het gebouw hoort. Het beheer komt in hoofdzaak neer op het beslissen over onderhoud en gebruik van de gemeenschappelijke gedeelten.

Verwarmingsbron
De installatie in uw woning die ervoor zorgt dat u uw woning kunt verwarmen en u warm water hebt.

Wand- en/of vloerverwarming
Afgifte van warmte door middel van een leidingenstelsel in vloer of wand.

Warmtelevering
Door de gemeente geleverde warmtebron bedoeld voor een hele wijk. Vooral veel nieuwbouwwoningen op grote locaties zijn op warmtelevering aangesloten. Maakt economisch gebruik van restwarmte.

Warmtepomp
Levert warmte voor de verwarming. De warmptepomp 'gebruikt' warmte uit bijvoorbeeld ventilatielucht, grond of grondwater. Energiebesparend.

Warmtepompboiler
Een warmtepompboiler haalt warmte uit afgevoerde ventilatielucht om hiermee het tapwater te verwarmen. Energiebesparend.

Welstand
De Welstandscommissie is een adviesorgaan van de gemeente, het kan ook zijn dat er een stadsbouwmeester is. Die heeft dezelfde functie als een commissie. De commissie kijkt vooral naar de architectuur van uw woning en naar de manier waarop die in de omgeving past. Zij doet dit aan de hand van een door de gemeente geschreven welstandsnota. Iedere gemeente moet voor 1 juli 2004 een vastgestelde welstandsnota hebben die voor iedereen in te kijken is.

Welstandscommissie
De Welstandscommissie is een adviesorgaan van de gemeente, het kan ook zijn dat er een stadsbouwmeester is. Die heeft dezelfde functie als een commissie. De commissie kijkt vooral naar de architectuur van uw woning en naar de manier waarop die in de omgeving past. Zij doet dit aan de hand van een door de gemeente geschreven welstandsnota. Iedere gemeente moet voor 1 juli 2004 een vastgestelde welstandsnota hebben die voor iedereen in te kijken is.

Wijkontwikkelingsplan (WOP)
Is een gemeentelijk beleidsdocument waarin de doelstellingen, richtlijnen en middelen staan verwoord om de wijkontwikkeling vorm te geven.

Witte hypotheek
Normale hypotheek. Dus zonder het extra fiscale voordeel dat een Groene Hypotheek biedt.

Wvg
Wvg staat voor de Wet Voorzieningen Gehandicapten. De Wvg heeft als uitgangspunt dat ouderen en gehandicapten zo lang mogelijk zelfstandig blijven en kunnen deelnemen aan het sociale en maatschappelijke leven. Daartoe voorziet de Wvg in woon- en vervoersvoorzieningen en rolstoelen. De Wvg wordt uitgevoerd door de gemeente.

Zongerichte oriëntatie
Een gunstige stand van uw kavel en/of woning ten opzichte van de zon: u kunt optimaal gebruik maken van warmte en licht.

Zonneboiler
Systeem voor warm water dat op zonnewarmte werkt. Levert ongeveer de helft van de benodigde warm waterbehoefte van een gemiddeld huishouden.

Zonnecellen
Zonnecellen zetten zonne-energie om in elektriciteit. Wat u daarvan niet direct nodig hebt, 'verkoopt' u aan het openbare net.