Wat is Lage Temperatuur Verwarming (LTV)?

In Nederland is de keuze van ontwerptemperaturen voor centrale verwarmingssystemen vrij. Maar nog te vaak wordt automatisch gekozen voor een aanvoerwatertemperatuur van 90°C en een retourtemperatuur van 70°C. En dit terwijl lage temperatuur verwarming, met aanvoertemperaturen van zo'n 55°C en retourtemperaturen van circa 40°C efficiënter, meestal zelfs veel efficiënter zijn.

De keuze voor een traditioneel 90/70°C-systeem is veelal het gevolg van een in tientallen jaren ingesleten gewoonte en van onbekendheid met de alternatieven. Om in vertrekken een gewenste comforttemperatuur van rond 20°C te bereiken, is een ontwerptemperatuur die maar liefst 70°C hoger ligt, echter absoluut niet nodig.

Van lage temperatuur verwarming (LTV) wordt gesproken als de aanvoerwatertempera-tuur niet hoger is dan 55°C en de retourwatertemperatuur maximaal 45°C. In de installatiepraktijk wordt ook wel onderscheid gemaakt in hoge temperatuur, midden temperatuur, lage temperatuur en zeer lage temperatuur verwarmingssystemen. De aanvoerwatertemperaturen zijn dan respectievelijk maximaal 90, 70, 55 en 35°C.

Talloze bouwprojecten, in zowel woning- als utiliteitsbouw, hebben bewezen dat LTV systemen succesvol voor ruimteverwarming kunnen worden toegepast en een realistisch en aantrekkelijk alternatief vormen voor traditionele warmte-afgiftesystemen. In verschillende Europese landen, waaronder Duitsland en Oostenrijk, worden LTV systemen dan ook al veelvuldig toegepast. In Zweden, Denemarken en Zwitserland is het zelfs verplicht.

In opdracht van Novem is een studie uitgevoerd naar kwalitatieve aspecten van afgiftesystemen voor lage temperatuur verwarming. Daarin zijn vloer- en wandverwarming, LT-radiatoren, LT-convectoren en LT-luchtverwarming bij een ontwerp-aanvoertemperatuur lager dan 55°C, vergeleken met traditionele systemen op hoge temperatuur (90/70°C).

Uit het onderzoek blijkt dat het vervangen van een hoge temperatuur afgiftesysteem door een lage temperatuur verwarmingssysteem vrijwel uitsluitend positieve effecten heeft. Met name ten aanzien van thermisch comfort en luchtkwaliteit presteert LTV in het algemeen beter dan traditionele systemen. LT-warmte-afgifte leidt tot een verbetering van de woonkwaliteit, onder meer als gevolg van een homogenere temperatuurverdeling, lagere (aangenamere) luchttemperaturen, minder mijten en minder tocht.
Het toepassen van LTV leidt tot energiebesparing bij de afgifte. Deze besparing komt bovenop de energetische voordelen van LTV bij de opwekker en de verminderde leidingverliezen in het distributienet bij collectieve opties.

In het onderzoek wordt ook een nadeel gesignaleerd: hogere kosten. Bij vloer- en wandverwarming kan bovendien sprake zijn van een lagere opwarmsnelheid, hoewel dit bij goed geïsoleerde woningen, waar geen nachtverlaging wordt toegepast, geen factor van betekenis is.

De studie concludeert dat er ten aanzien van LTV vooroordelen leven, die veelal voortkomen uit verouderde toepassingen (in slecht geïsoleerde woningen) of ontbrekende kennis op dit gebied. Er zijn in de studie geen harde aanwijzingen gevonden die de bestaande vooroordelen zouden kunnen onderbouwen. De verwachting is dan ook dat wanneer de betrokken partijen in de bouw méér kennis hebben van LTV en haar effecten, de weg open ligt voor grootschalige toepassing van LTV in de bouw.

Waarom LTV?

Wat zijn de voordelen van LTV?

De voordelen van LTV zijn legio: HR-ketels leveren in combinatie met LTV een hoger rendement, er treedt minder warmteverlies op in warmtedistributienetten en de efficiënte(re) inzet van duurzame energiebronnen als zonne-energie en aardwarmte komt binnen bereik. Om de energiebesparende toepassing van warmtepompen mogelijk te maken is LTV zelfs een voorwaarde.

Voor de gebruiker levert LTV naast een lager energieverbruik, een betere binnenluchtkwaliteit, meer veiligheid en een aanzienlijk beter thermisch comfort op.
De toepassing van LTV heeft een gunstige invloed op tal van aspecten die samenhangen met het binnenklimaat en de beleving van comfort. Deze aspecten zijn:

- stralings- en luchttemperatuur
- temperatuurverdeling
- koudeval bij ramen
- huisstofmijt
- geur en stofschroei
- minder zwevende stofdeeltjes
- veiligheid
- temperatuurfluctuaties
- oververhitting
- luchtsnelheden
- comfortbeleving

Stralings- en luchttemperatuur
Het thermisch comfort van de mens wordt zowel door de stralings- als door de luchttemperatuur beïnvloed. In een vertrek kan een lagere luchttemperatuur worden gecompenseerd door een hogere stralingstemperatuur. LTV, met name vloer- en wandverwarming, hebben een groter stralingsaandeel dan traditionele hoge temperatuur verwarmingssystemen. Daardoor laten ze een lagere luchttemperatuur in het vertrek toe. In de praktijk blijkt, dat dit door bewoners positief wordt ervaren. Bovendien leidt een lagere luchttemperatuur tot energiebesparing doordat de ventilatieverliezen geringer zijn.

Temperatuurverdeling
Bij LTV is de temperatuurverdeling in een vertrek gelijkmatiger dan bij hoge temperatuur verwarmingssystemen. Dit geldt met name voor vloer- en wandverwarming. Bovendien veroorzaakt LTV minder luchtcirculatie. Het gevolg is een gelijkmatiger temperatuurverdeling in verticale richting. In woningen met vloerverwarming zal de bewoner zich hierdoor eerder behaaglijk voelen dan in woningen met traditionele radiatorenverwarming.

Koudeval bij ramen
Bij wand- en vloerverwarming is er een verhoogde kans op discomfort in de buurt van ramen, ten gevolge van koudeval. Door toepassing van HR-glas kan dit echter afdoende worden ondervangen, zelfs bij buitentemperaturen van -10°C. Koudeval kan bovendien nog worden beperkt door bij ramen extra stroken met verwarming aan te brengen.

Huisstofmijt
Bij vloerverwarming ligt de vloertemperatuur hoger dan bij andere verwarmingssystemen. Dit leidt tot een uitstekend thermisch comfort, zowel door een hogere oppervlaktetemperatuur als door aanstraling van de onderbenen. Bovendien is de relatieve vochtigheid in de grenslaag lager dan bij andere verwarmingssystemen, hetgeen de ontwikkeling van huisstofmijt belemmert. Daarom wordt vloerverwarming, in combinatie met (gebalanceerde) ventilatie, gezien als hét verwarmingssysteem voor allergeenarme woningen.

Geur en stofschroei
Bij afgiftesystemen met een hoge oppervlaktetemperatuur kan stofschroei optreden, die een hinderlijke geur en relatief veel zwevend stof veroorzaakt. Bij LTV komt dit, als gevolg van de relatief lage temperatuur van de verwarmingselementen, nauwelijks voor.

Minder zwevende stofdeeltjes
Een hogere temperatuur van het verwarmingselement veroorzaakt -met name boven en rondom radiatoren- hogere luchtsnelheden. Hierdoor worden meer en ook zwaardere stofdeeltjes meegenomen. Vloer- en wandverwarming kennen door de lagere luchtsnelheden minder stofcirculatie. Bij LT-radiatoren en -convectoren zijn de luchtstromingen duidelijk minder turbulent. Epidemiologisch onderzoek bevestigt dat gezondheidsklachten ten gevolge van zwevende stofdeeltjes in de binnenlucht, afnemen bij een lagere verwarmingstemperatuur.

Veiligheid
Traditionele radiatorsystemen worden tot 90°C heet. Al vanaf 40°C kunnen bij aanraking met de huid verbrandingsverschijnselen optreden. Dat risico is bij LTV vrijwel nihil. Radiatoren zijn bovendien obstakels waaraan mensen zich, door vallen of stoten, kunnen verwonden. Wand-, vloer- en luchtverwarming zijn in dat opzicht duidelijk veiliger, met name voor kinderen en ouderen.

Temperatuurfluctuaties
Snelle temperatuurfluctuaties rond een gemiddelde, comfortabele temperatuur zijn hinderlijk, evenals snelle opwarming of afkoeling. Regelsystemen zijn doorgaans echter niet geavanceerd genoeg om dit te voorkomen. LTV systemen leiden vanwege hun grotere thermische massa tot minder klachten over temperatuurfluctuaties.

Oververhitting
Door de steeds betere woningisolatie en het benutten van direct invallende zonne-energie neemt het risico van oververhitting in de zomer toe. Om dit te voorkomen zijn aanvullende voorzieningen nodig, zoals (buiten)zonwering, extra ventilatie en natuurlijke koeling. Vloer- en wandverwarmingssystemen zijn goed inzetbaar om in de zomer in beperkte mate in koeling te voorzien. Met name systemen met thermische buffering zijn geschikt voor de toepassing van energiezuinige koeling.

Luchtsnelheden
De luchtsnelheden in de leefzone zijn bij vloerverwarming vergelijkbaar met die bij radiatorenverwarming. De fluctuaties zijn bij vloer- en wandverwarming echter veel geringer. De luchtsnelheden die bij vloer- en wandverwarming optreden door koudeval bij de ramen, zijn te voorkomen door toepassing van HR-glas.

Comfortbeleving
Onderzoek in de praktijk toont aan dat verwarmingssystemen met een relatief groot aandeel aan stralingswarmte (zoals wand- en vloerverwarming) door bewoners gunstig worden beoordeeld. In zijn algemeenheid wordt het binnenklimaat in woningen met lage temperatuur verwarmingssystemen als comfortabel en prettig ervaren.

De technische aspecten van LTV

Bij LTV kunnen de volgende afgiftesystemen worden gebruikt: vloerverwarming, wandverwarming, lage temperatuur-radiatoren, lage temperatuurconvectoren en lage temperatuurluchtverwarming. Ook zijn combinaties mogelijk, zoals wandverwarming gecombineerd met LT-radiatoren of wandverwarming gecombineerd met vloerverwarming.
Het gebruik van passieve zonne-energie blijft natuurlijk altijd mogelijk, bijvoorbeeld door grote ramen op het zuiden of serres. Ook de combinatie met gebalanceerde ventilatie is een optie.

Voor het opwekken van warmte bestaan vele mogelijkheden. Welke de beste keuze is, is afhankelijk van een aantal aspecten. Op deze website wordt slechts een toelichting gegeven op enkele veel voorkomende opwekkers.

De toepassing van LTV leidt in alle gevallen tot een onmiddellijke energiebesparing ten opzichte van een traditioneel verwarmingssysteem. Afhankelijk van het type opwekker kan de direct realiseerbare energiebesparing oplopen tot tientallen procenten. Het is dan ook in alle gevallen zinvol om, ongeacht de gebruikte warmte-opwekker, voor LTV te kiezen.

Lage temperatuur afgiftesystemen

Bij Lage Temperatuur Verwarming (LTV) kunnen de volgende afgiftesystemen worden gebruikt:

- LT-radiatoren
- Vloerverwarming
- Wandverwarming
- LT-convectoren
- LT-luchtverwarming

Ook zijn combinaties mogelijk.

LT-radiatoren
De ontwerptemperaturen voor een lage temperatuur radiatorenverwarming (LT-radiatoren) zijn maximaal 55°C voor de aanvoerwatertemperatuur en 45°C of minder voor de retourwatertemperatuur. In de praktijk komen ook vaak systemen voor met een temperatuurtraject van 55/40 of 55/30°C. Dit betekent dat een wat groter radiatoroppervlak nodig is dan bij de tot nu toe gebruikelijke radiatorensystemen met een temperatuurtraject van 90/70°C. Overigens is de benodigde afgiftecapaciteit van radiatoren de laatste jaren sterk gedaald als gevolg van de betere isolatie van de woningen en de toepassing van HR+-glas. Hierdoor is het mogelijk nu LT-radiatoren te gebruiken die even groot zijn als de hoge temperatuur radiatoren van een aantal jaren geleden.

LT-radiatoren zijn de laatste jaren aanvankelijk vanwege de behaaglijkheid toegepast. De hiermee te realiseren energiebesparing werd als bijkomend voordeel gezien. Deze ontwikkeling heeft met name de toepassing van zonneverwarming gestimuleerd. Het werd immers mogelijk om zonneverwarmingsinstallaties met een zonneboilercombi aan te sluiten op radiatoren met een temperatuurtraject van 70/50°C. In feite is dit geen LT-verwarmings-systeem conform de definitie, maar een midden temperatuur verwarmingssysteem (MTV). Toch zijn dergelijke systemen op deze website opgenomen, als voorbeelden van mogelijke toepassingen van LTV systemen in de toekomst.

Vloerverwarming
Warmte-afgiftesystemen voor vloerverwarming bestaan in het algemeen uit kunststof buizen die in de dekvloer worden ingegoten. Belangrijk is daarbij dat er onder de dekvloer en langs de randen ervan een isolatielaag wordt aangebracht. Een bijkomend voordeel daarvan is dat de akoestische eigenschappen van een dergelijke vloer vele malen beter zijn dan die van een conventionele dekvloer, hetgeen met name in appartementencomplexen interessant kan zijn.

De maximaal toelaatbare oppervlaktetemperatuur van de vloer bedraagt (conform NEN-EN 1264) 29°C, behalve in badkamers en randzones. Dit betekent dat de maximale aanvoerwatertemperatuur circa 45°C mag zijn. Direct doorstroomde systemen worden rechtstreeks met het door de warmtebron verwarmde water gevoed. Deze verdienen uit energetisch oogpunt de voorkeur boven indirecte systemen.

Als vloerbedekking komen diverse opties in aanmerking: keramische plavuizen en natuursteen, maar ook parket en textiele of andere materialen. Wel mag bij deze tweede groep de warmteweerstand niet hoger zijn dan 0,15 m2K/W.

Vloerverwarming is tot nu toe vooral toegepast vanwege de behaaglijkheid. Bovendien biedt het een energetisch voordeel van 5 à 10 procent ten opzichte van radiatoren met 90°C aanvoer watertemperatuur.
Vloerverwarming kan worden toegepast in combinatie met vrijwel elke warmtebron. Combinaties van vloerverwarming met LT-radiatoren of wandverwarming komen in de praktijk regelmatig voor.

Wandverwarming
De meest gangbare systemen voor wandverwarming bestaan uit kunststof leidingen die in speciaal voorbereide, gesleufde wanden worden gelegd, waarna de wand kan worden afgestuct. Voor deze toepassing zijn op de markt diverse vormstenen verkrijgbaar, waarin de sleuven al zijn aangebracht.

De maximaal toelaatbare oppervlaktetemperatuur van de wand bedraagt circa 40°C. Dit betekent dat de maximale aanvoerwatertemperatuur zo'n 55°C mag zijn. Ook hier verdienen direct doorstroomde systemen de voorkeur boven indirecte doorstroomde systemen.
De plaatsing van meubels voor warmtewanden vormt normaal gesproken geen probleem. Wel moet hiermee bij de dimensionering rekening worden gehouden. Ook mogen er aan de muur schilderijen, schemerlampen en dergelijke worden bevestigd. Bij het boren moet natuurlijk wel rekening worden gehouden met de rasterafstand tussen de wandverwarmingsbuizen.

Wandverwarming staat vanwege de behaaglijkheid eveneens steeds meer in de belangstelling. Bovendien heeft het een energetisch voordeel ten opzichte van radiatorenverwarming van 5 à 10 procent ten opzichte van radiatoren met 90°C aanvoer watertemperatuur. Regelmatig wordt wandverwarming gecombineerd met vloerverwarming of LT-radiatoren.

LT-convectoren
Convectoren bestaan uit dunne warmwaterleidingen met daaromheen, op korte afstand van elkaar, een groot aantal dunne metalen lamellen. Convectoren zijn altijd zo laag mogelijk in een schacht of omkasting gebouwd om de natuurlijke trek en daarmee de afgifte van verwarmde lucht te bevorderen.
Door hun geringe waterinhoud en lage massa zijn convectoren zeer snel op temperatuur. Daarentegen gebeurt de warmte-overdracht, evenals bij luchtverwarming, volledig convectief (door stroming van warme lucht). De stralingscomponent ontbreekt dus grotendeels.

Naast wandconvectoren of vrijstaande convectoren in een omkasting zijn er vloer- of putconvectoren. De dimensionering van LT-convectoren komt overeen met die van LT-radiatoren.

LT-luchtverwarming
Luchtverwarmingssystemen maken, in tegenstelling tot de hiervoor beschreven warmte-afgiftesystemen, gebruik van lucht als warmtevoerend medium. Hiertoe wordt in de woning een stelsel van luchtkanalen aangebracht. Warmte-afgifte vindt plaats via inblaasroosters in de vertrekken.

Indirect gestookte luchtverwarmingssystemen, waarbij warm water wordt gebruikt om door middel van een warmtewisselaar de verwarmingslucht op te warmen, zijn zeer geschikt voor gebruik van lage watertemperaturen (55°C of lager). Hiervoor hoeft alleen een aangepaste warmtewisselaar te worden aangebracht.

LTV en warmtebronnen

Voor het opwekken van warmte ten behoeve van Lage Temperatuur Verwarming (LTV) bestaan vele mogelijkheden. Welke de beste keuze is, is afhankelijk van een aantal aspecten. Hier wordt een toelichting gegeven op enkele veel voorkomende opwekkers.

Toepassing van een lage temperatuur afgiftesysteem leidt in alle gevallen tot een onmiddellijke energiebesparing ten opzichte van een traditioneel systeem. Afhankelijk van het type opwekker kan de direct realiseerbare energiebesparing oplopen van enkele tot tientallen procenten.

Mogelijke warmte-opwekkers kunnen zijn:

- Hoog-rendement ketel
- Zonneverwarmingsinstallatie
- Warmtepomp
- Warmtelevering

Hoog-rendement ketel
Hoog-rendement (HR) ketels zijn individueel en collectief toepasbaar voor ruimteverwarming en/of warmtapwaterbereiding. Beide functies worden in individuele woningen veelal gecombineerd in één toestel, de combiketel. Een combiketel is vaak een doorstroomtoestel.
Een HR-ketel bereikt alleen een hoog rendement door energie terug te winnen uit neerslaande waterdamp. Voor de condensatie mag de retourtemperatuur niet hoger zijn dan circa 50°C. Bij een traditioneel 90/70°C-systeem, condenseert de HR-ketel dan ook gedurende een groot deel van de tijd niet of nauwelijks en werkt hij als een VR-ketel. HR-ketels werken dan ook pas optimaal in combinatie met lage temperatuur afgiftesystemen.

Zonneverwarmingsinstallatie
Een zonneverwarmingsinstallatie verzorgt zowel de verwarming als de warmtapwaterbereiding van een woning. Er bestaan individuele installaties en collectieve, die veelal gecombineerd worden met warmte-opslag. Indien nodig zorgt een cv-ketel voor de gewenste naverwarming. Zonneverwarmingsinstallaties werken met lage temperatuur warmte-afgiftesystemen (aanvoer watertemperatuur maximaal 55°C) en zeer lage temperatuur warmte-afgiftesystemen (maximaal 30°C). Toepassing van vloer- en/of wandverwarming ligt in dat laatste geval voor de hand.

Bij een zonneverwarmingsinstallatie is het collectoroppervlak zo groot dat zij soms het hele, op de zon gerichte dakvlak beslaat. Dit komt in Nederland weinig voor. Een systeem dat de laatste jaren succesvol wordt toegepast is de zonneboilercombi.
Dit is een HR-toestel voor de individuele woning voor verwarming en warmtapwaterbereiding, bestaande uit een grote zonneboiler waarin een gasbrander is geïntegreerd. Een zonneboilercombi is meestal gekoppeld aan een zonnecollector van zo'n 5 m2 of meer. Bij onvoldoende zon zorgt de gasbrander voor naverwarming.

Warmtepomp
Als warmte-opwekker kan ook een warmtepomp worden toegepast. Meestal gaat het om collectieve installa-ties, maar ook het aantal individuele warmtepompen groeit. In beide gevallen is de aanwezigheid van een lage temperatuur warmte-afgiftesysteem een voorwaarde. Een warmtepomp onttrekt -als een omgekeerde koelkast- via een circulerend koudemiddel warmte aan een bron. Deze bron kan ventilatielucht zijn, grondwater of de bodem. De onttrokken warmte wordt door de warmtepomp afgegeven aan een ander medium, meestal water. Daarmee kan een LT-afgiftesysteem worden gevoed.

Warmtelevering
Naast individuele warmte-opwekking (per woning/gebouw) is het mogelijk warmte collectief op te wekken en deze vervolgens via een warmtenet te distribueren naar de verschillende eindgebruikers. We spreken dan van warmtelevering. Warmtelevering kan zowel grootschalig (voor een hele stad of stadsdeel) alsook kleinschalig (op wijk- of blokniveau) plaatsvinden. In veel gevallen zal een collectief systeem uit energiebesparingsoogpunt de voorkeur verdienen boven individuele systemen. Dit is echter sterk afhankelijk van de situatie. Een goede afweging vooraf van alle mogelijke opties is daarom essentieel om tot een gefundeerde keuze te kunnen komen.

Voor de keuze van de warmtebron voor een warmtedistributienet zijn er vele mogelijkheden. Zeer gangbaar is het hiervoor gebruik te maken van een warmte-kracht-installatie (W/K-installatie). In feite is dit een (kleine) elektriciteitscentrale die de restwarmte die vrijkomt bij de productie van elektriciteit, nuttig gebruikt om er een warmtedistributienet mee te voeden. Dit in tegenstelling tot conventionele elektriciteitscentrales die deze restwarmte veelal nutteloos in het milieu lozen. W/K-installaties zijn er in vele soorten en maten, van grootschalig (W/K-STEG) tot installaties op wijk of blokniveau (W/K-gasmotoren en mini-W/K). De warmte kan (op termijn) ook volledig duurzaam opgewekt worden door gebruik te maken van W/K-installaties op basis van biomassa, een onder meer in Denemarken al veelvuldig toegepaste techniek. Ook is het mogelijk gebruik te maken van restwarmte van afvalverbrandingsinstallaties of industrieën. Tenslotte kunnen ook collectieve warmtepompen of grootschalige zonne-verwarmingsinstallaties (zon-thermisch collectief), eventueel in combinatie met warmte-opslag dienen als bron voor een warmtedistributienet. Op een aantal plaatsen in ons land is ook het gebruik van aardwarmte een optie.

Voor al deze collectieve opwekkers geldt dat toepassing van lagere watertemperaturen leidt tot geringere distributieverliezen in de warmtenetten en een beduidend hoger rendement van de opwekking zelf. Dit alles is uiteraard alleen mogelijk wanneer de aangesloten woningen en gebouwen zijn voorzien van LT-afgiftesystemen.

LTV en warmtapwaterbereiding

De temperatuur van warmtapwater moet om gezondheidsredenen minimaal 60°C zijn. Met een HR-ketel is dit geen probleem. Maar er zijn ook warmtebronnen die het tapwater zonder speciale maatregelen niet altijd voldoende verwarmen. Daarom zijn bijvoorbeeld bij zonneverwarmingsinstallaties en warmtepompen aanvullende voorzieningen voor naverwarming nodig.
Bij collectieve installaties wordt soms een aparte installatie voor warmtapwaterbereiding aangebracht, met een apart leidingnet. Hierdoor hoeft buiten het stookseizoen de verwarmingsinstallatie niet in werking te zijn.

De besparingen van LTV

De grootste energiewinst als gevolg van de inzet van LTV is te realiseren aan de zijde van de warmte-opwekking en de warmtedistributie (bij collectieve systemen).

Daar bovenop leidt het afgiftesysteem zelf bij de meeste LTV systemen al tot een substantiële energiebesparing. Deze varieert tussen 2 en 10 procent, afhankelijk van het gekozen systeem. De geschatte directe besparing van uitsluitend het LTV systeem bedraagt, op basis van 2 à 10% van het normgasverbruik (1000 m3 aardgas per jaar) van een nieuwbouwwoning, zo'n € 4,50 tot € 22,50 per jaar. Daar bovenop komt de veel grotere besparing aan de kant van de warmte-opwekker.

De bijkomende voordelen worden als volgt ingeschat:

- De betere energetische prestaties van LTV maken een aantal andere investeringen overbodig. Besparing door dit EPC-effect (NEN 5128 voor woningen en woongebouwen): € 90,- tot € 225,-

- Vloer- en wandverwarming leggen geen beslag op ruimte in de vertrekken. Besparing door betere ruimtebenutting: € 0,- tot € 1.360,-

- Gevaar voor verbranding bestaat bij LTV niet. Wand-, vloer- en luchtverwarming kennen ook geen risico's van blessures bij vallen of stoten. Besparing ten opzichte van verwarming met seniorenlabel: € 0,- tot € 450,-.

Bij LT-luchtverwarming valt op dat er geen meerkosten zijn in vergelijking met traditionele luchtverwarming, terwijl wél de voordelen van LTV worden genoten.