Een deur is een voorziening in een muur of hek die het mogelijk maakt om van de ene zijde naar de andere zijde te bewegen en die ook kan worden gesloten.

Het meest voorkomende type deur bestaat uit een houten schot, dat langs één verticale zijde een draaipunt of scharnier heeft waarlangs de deur naar binnen of naar buiten draait (zelden beide), en aan de andere zijde een slot om te voorkomen dat de deur onbedoeld door bijvoorbeeld de wind wordt geopend.

Deurtypen

Typen deuren naar wijze van openen:

- gewone deur (zoals hierboven omschreven)
- draaideur
- klapdeur
- roldeur
- schuifdeur
- dubbele deur (bestaande uit een boven- en een onderdeur)

Typen deuren naar functie:

- garagedeur
- balkondeur
- hordeur
- kastdeur
- liftdeur
- nooddeur

Benamingen
- Het plaatsen van een deur heet afhangen. Gewoonlijk doet een timmerman dit.
- Het raamwerk waarin een deur wordt afgehangen, heet (deur)kozijn.
- Een verticaal deel van het deurkozijn heet deurpost.
- Ophangpunten waaromheen een deur draait, heten scharnieren.
- Alle zaken waarmee een deur wordt afgehangen, heten tezamen het hang-en-sluitwerk (de term deurbeslag heeft hier ook betrekking op).
- Onder een deur bevindt zich vaak een verhoging, die drempel of dorpel wordt genoemd.
- Boven een deur bevindt zich in de muur meestal een latei die verzakking voorkomt.
- Stompe deur: deur die geheel in het kozijn valt.
- Opdekdeur: deur die deels over het kozijn heen valt.

Goed bekeken is een deur een vrij groot vlak. Deuren kunnen dan ook een belangrijke bijdrage leveren aan het verfraaien van het interieur, maar dan moet die deur qua stijl natuurlijk wel aansluiten bij de inrichting. Deuren mogen nooit domineren, maar hoeven evenmin onbeduidend van vorm of kleur te zijn. Deze deuren mogen beslist gezien worden!

De uitstraling van een deur hangt samen met het toegepaste materiaal: MDF, kunststof, hout en glas.

Houten deur
Hout is vooral sfeervol. Er is keuze uit verschillende soorten hout(fineer) waaronder beuken, eiken, essen, mahonie, noten, palissander en teak. Elke soort verschilt qua nerftekening, kleur en structuur; geen deur is dus gelijk. Houten deuren kunnen worden gebeitst: transparant, licht, medium of donker. Maar ze kunnen uiteraard ook worden afgewerkt in moderne lakkleuren zoals rood, blauw, geel, groen, wit, grijs of zwart. Ook pasteltinten zijn in. Bovendien bieden beits en lak een goede bescherming.

Glazen deur
Deuren van veiligheidsglas, dat niet kan krimpen, scheuren of kromtrekken. Het glas is naar keuze volledig transparant, gekleurd, gestructureerd of (gedeeltelijk) gezandstraald. Deuren van of met glas lijken minder massief, minder gesloten; de kamer zelf lijkt ruimer.

Deurbeslag
Besteed ook aandacht aan de sleutelplaat, schilden, rozetten, krukken en knoppen. De makkelijkste en snelste manier om iets met kleur te doen is immers het aanbrengen van vrolijk gekleurd deurbeslag en deurkrukken. Vooral in 'design-klinken' komt steeds meer keus. Ontwerpers combineren naar hartelust verschillende materialen zoals hout, glas, kunststof en metaal tot opvallende, veelal lichtgebogen krukken. Mooi en praktisch: de afgeronde vormen zijn immers veilig voor kinderen en kleding.

Voordeuren

Staat u er eigenlijk wel eens bij stil hoe gezichtsbepalend de deur van een woning is? Ook al lijken in een straat de huizen als twee druppels water op elkaar, elk huis krijgt zijn eigen uitstraling met een unieke voordeur. Deuren zijn dus een belangrijke sfeermaker voor uw woning. Vormgeving en kleur moeten aansluiten bij het eigen gezicht of karakter dat u uw woning wilt geven.

Duetdeuren

Duetdeuren zijn deuren die deelbaar kunnen worden uitgevoerd, met afzonderlijk te openen boven- en onderdeuren. Het is ook mogelijk de onderdeur als bovendeur te laten uitvoeren. Bovendien kan de bovendeur worden voorzien van diverse roedeverdelingen.

Tuindeuren

Achterdeuren vormen een verlengstuk van de tuin, maar zijn tegelijkertijd ook onderdeel van het interieur. Bovendien beïnvloedt de vorm van de tuin- of terrasdeur de uitstraling van de ramen en raamkozijnen. Kortom: de keuze van zo’n deur is iets om even stil bij te staan.

Terrasdeuren

Dubbel openslaande deuren hebben een vriendelijk en gezellig karakter. Ze vormen de verbinding tussen woonkamer en tuin of terras. Biedt de deur uitzicht op een mooie tuin of terras, kies dan voor een lage raamlijn.
Een goede tochtwering en warmte-isolerend glas verdienen ook de aandacht, zeker in Nederland, waar het hard kan waaien.

Binnendeuren

Elk huis kenmerkt zich door z'n sfeer. Binnendeuren zijn daarbij gezichtsbepalend. Paneel binnendeuren bieden zeer veel mogelijkheden. Dicht of met glas, klassiek of modern, blank glas of bijzonder glas-in-lood: het kan allemaal.

Deuren lenen zich bij uitstek om in huis iets met kleur te doen. Is de woon- of slaapkamer in een bepaalde kleur afgewerkt, lak de deur dan net een tint donkerder of lichter. Ook een contrasterende kleur kan een leuk effect hebben. Paneeldeuren krijgen een extra accent door ze in twee kleuren af te werken. Denk ook eens aan gekleurde lambrizering.

Projectdeuren

Projectdeuren worden zo genoemd omdat ze vaak in (woning)bouwprojecten worden toegepast. Het zijn eenvoudige voor- en achterdeuren, terrasdeuren en garagedeuren. Gebaseerd op de constructieprincipes van stapeldorpeldeuren en stabieldeuren. Natuurlijk geproduceerd volgens de hoge kwaliteitsnormen die wij hanteren.

Niet alleen buitendeuren, maar ook binnendeuren kunnen op maat gemaakt worden. Deuren in oude huizen hebben vaak een bijzondere maat. Maar ook in een trapkast of onder een schuin plafond moeten aangepaste deuren worden toegepast.

Draaideur

Een draaideur of tourniquet is een deur met een aantal deurvleugels die om een verticale as draaien. Het wordt toegepast op plaatsen waar veel in en uit gelopen wordt, zoals ziekenhuizen en stationsgebouwen.

De draairichting is linksom, zodat rechts naar binnen of buiten gelopen kan worden. Een draaideur voorkomt tocht en overtollig warmteverlies. Links en rechts zitten namelijk wangen, die dezelfde ronding hebben dan de draaicirkel van de deur en van zodanige grootte dat de opening altijd ergens is afgesloten. Zodra er rechts doorloopruimte is wordt links de opening geblokkeerd en ook achter de inlopende persoon.

Deurknop

Een deurknop, deurkruk of deurklink zit aan een deur, waarmee deze open en dicht gedaan kan worden. Een deurknop kan niet altijd rondgedraaid worden en dient dan alleen voor het opentrekken en dichtdoen van de deur. In de deurknop kan het slot van de deur opgenomen zijn. Tussen de deurkruk zit ter versiering meestal een krukrozet of een krukschild, ook sluitplaat genoemd.

Met een deurkruk of ronddraaiende deurknop kan de deursluiting opengedraaid worden door deze naar beneden te duwen of rond te draaien en door vervolgens te trekken of te duwen kan de deur open en dicht gedaan worden.

Een deurknop moet voor het draaien stevig vast gepakt worden, wat bij ouderen soms problemen geeft.

De meeste deurkrukken hebben een vierkante as die door de deurstijl gaat en waarop aan beide zijden van de deur de kruk of knop zit. Een knop zit er vast op en de andere knop wordt met een schroef of een conisch toelopend stalen pennetje vastgezet. In de vierkante as zit een stelbout of op regelmatige afstanden een gaatje voor aanpassing aan de dikte van de deur.

Scharnieren

Een scharnier is een draaibaar verbindingsstuk tussen twee delen. Deuren en ramen worden met ten minste twee scharnieren in een kozijn afgehangen. Scharnieren zijn over slechts één as draaibaar, hoewel bij sommige raamscharnieren de as waarover het scharnier draait, gekozen kan worden (bij draai/kantelramen). Ook dubbele bommerveerscharnieren en keukenkastscharnieren zijn een uitzondering, omdat ze twee assen hebben.

Soorten scharnieren
- Standaard scharnier. Deze bestaat uit twee gelijke platen die in elkaar grijpen en met een pen bij elkaar worden gehouden.
- Lint- of klepscharnier. Een standaard scharnier, maar breder dan normaal. (ook wel bekend onder de Engelse naam backflap.)
- Staartheng. Een nog bredere variant die taps toeloopt.
- Kruisheng. Een scharnier met één standaardplaat en aan de andere zijde een lage brede strip van 10 tot 60 cm.
- Veiligheids- of inbraakwerende scharnier. Een scharnier voorzien van een dievenklauw.
- Kogel- of Kogellagerscharnier. Een scharnier waarbij de aangrijppunten van de twee platen op kogellagers rusten.
- Blokscharnier. Een scharnier voor opdekdeuren zonder platen maar met twee blokken die in elkaar grijpen.
- Paumelle. Een scharnier met twee ongelijke platen: aan één plaat zit een stift en in de andere zit een gat. De stift zit voor ongeveer een derde deel van de scharnierhoogte aan de plaat vast. Bij alle paumelles kan de deur (in open stand) uit de sponning worden getild.
- Hamburgerpaumelle. Een zwaardere variant van de standaard paumelle, waarbij de stift over de halve scharnierhoogte aan de plaat vast zit.
- Kogelstift- of kogeltoppaumelle. Een nog zwaarde variant waarbij boven op de stift een kogel zit.
- Aanlaspaumelle. Een paumelle zonder schroefplaten om op een stalen deur en kozijn te lassen.
- Inboorpaumelle. Een paumelle met aan één of beide kanten een schroefdraad, die zonder losse schroeven in een gat in de deur en/of deurpost kan worden geschroefd. (de paumelle op de foto heeft boven schroefdraad en onder een plaat.)
- Duimheng. Bestaat uit twee losse delen: een 'plaatduimheng' en een 'duim'. De plaatduimheng of heng is een lange strip van 30 tot 100 cm die aan het begin is opgerold, zodat ie over de duim kan worden geschoven. De duim is de stift. Deze is er in drie varianten: de plaatduim is een stift met een achterplaat die wordt vastgeschroefd. De klauwduim is een stift met lange klauwen die worden ingemetseld. De moerduim is een klauwduim met een lange schroefdraad achter de plaat om dwars door een muur of balk met een moer te worden vastgezet.
- Pianoscharnier. Een lange, smalle scharnier van soms vele meters lang.
- Keukenkastscharnier. Een opbouw of inboor scharnier waarbij het deurtje bij het openen een beetje naar voren komt.
- Glasdeurscharnier. Een scharnier met aan één zijde dubbele platen waar een glazen deur tussen past.
- Bommerveerscharnier. Dit is een scharnier dat naar twee zijden kan klappen en door de ingebouwde veren weer naar het midden klapt.
- Deurveerscharnier. Een verende scharnier die naar twee kanten kan draaien. Het ziet eruit als een u-vormige beugel met een bus eraan die in de deurpost wordt geboord. De deur wordt in de u-vormige ruimte gemonteerd. (ook bekend onder de merknaam Hawgood.)
- Raamspeun. Een scharnier voor tuimelramen. Bij dit type scharnier draait het raam om zijn eigen midden.
- Draai/kiepbeslag. Dit is een kombinatie van scharnieren, sluitingen en raamscharen voor draai/kiepramen of draai/kantelramen.
- Scharnieren volledig van kunststof (polypropeen). Deze scharnieren zonder pen worden gebruikt bij lichte en goedkope kistjes of kastjes en als bescherming van hoeken van materiaal dat met banden ingepakt wordt.

Het scharnier behoort tot het hang-en-sluitwerk. Scharnieren voor buitendeuren dienen in Nederland sinds enkele jaren te zijn voorzien van een veiligheidskeurmerk.

Tips

Kleuraccenten
Sommige deuren lenen zich voor afwerking in meerdere kleuren. Schilder dan eerst de kleuraccenten. Na het drogen kunnen eventuele slordige randjes eenvoudig worden bijgeschuurd. Voor het schilderen van de rest van de deur kunnen de kleuraccenten worden afgeplakt om strakke overgangen te krijgen. Breng eerst de kleuraccenten aan en plaats daarna het glas.

Zijlicht
Bij moderne deuren wordt de vorm vooral bepaald door de grafische werking. Het bijzondere is dat de deur er aan de binnen- en buitenzijde nagenoeg gelijk uitziet. Deze deuren geven dan ook een krachtig accent aan de hal. Om de grafische werking nog te versterken, kunnen er bijpassende zijlichten worden geleverd.

Glas of niet
De meeste deuren zijn leverbaar in een uitvoering met of zonder glas. Hierdoor kunt u eenvoudig kiezen voor extra licht in de hal. Voor het comfort maakt het weinig uit; alle ruiten zijn uitgevoerd in isolatieglas. Dat is niet alleen energiebesparend maar ook veilig. Bij een aantal modellen kan de ruit zelfs worden uitgevoerd met glas-in-lood.

Beslag
Bij het kiezen van een deur is het verstandig direct het beslag erbij te kiezen. De vorm en het materiaal draagt bij aan het karakter van de deur. Wanneer de keus van tevoren gemaakt is, kan de leverancier ook alle inkrozingen infrezen en schroefgaten voorboren. Dat bespaart werk en zorgt voor een perfecte afwerking.

Driepuntsslot
Het verschil tussen een gewoon slot en een driepuntssluiting zit in de haken die boven en onder het slot zijn aangebracht. Bij het op slot draaien, kantelen deze naar buiten en haken zich vast in het kozijn. Daarmee voldoet de deur aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Het is wel noodzakelijk, dit slot tegelijk met de deur te bestellen.

Tochtplaat
Niet elk deurmodel leent zich voor het plaatsen van een briefsleuf. Hou daar bij de keuze rekening mee. Voor tocht hoeft u niet bang te zijn: bij elke briefplaat is een tochtwerende plaat leverbaar die aan de binnenzijde kan worden gemonteerd.

Driehoeksgreep
Bij de diagonale modellen komt een driehoeksgreep goed tot zijn recht. Deze zijn veelal alleen in roestvast staal leverbaar. Ze vormen niet een vast deel van de deur en moeten dus apart worden besteld. Een bijpassende briefplaat en veiligheidsrozet is optioneel.

Valdorpel
Een ’verstopt’detail; de valdorpel. Onder voordeuren zit doorgaans een naad waardoor de wind zo naar binnen kan waaien. Voor een optimale tochtwering kan een tochtvaldorpel worden gemonteerd. Deze is onzichtbaar opgenomen in de onderzijde van de deur. De dorpel valt automatisch naar beneden als de deur sluit en komt weer omhoog als de deur wordt geopend.

Glas plaatsen
Het glas wordt vaak apart geleverd in houten kratjes. Monteer de ruiten pas na het afhangen van de deur. Dit vermindert het gewicht van de deur waardoor deze gemakkelijker te plaatsen is. Het is handig om de glaslatten in de definitieve kleur te schilderen voordat ze geplaatst worden. Dat levert een nettere aansluiting op.

Weldorpel
De weldorpel wordt gebruikt om de regen buiten te houden. Omdat de vorm van de weldorpels wordt afgestemd op het model van de deur, zijn er verschillende modellen. De weldorpel wordt alleen gebruikt bij deuren die naar binnen draaien, zoals voordeuren. Een achterdeur draait doorgaans naar buiten. Wanneer een deur als achterdeur wordt gebruikt, is in het algemeen dus geen weldorpel nodig.

Draairaampje
Een deur met een draairaampje is ook aan de binnenzijde fraai afgewerkt. De raampjes zijn voorzien van paumelles met bijpassende ’tramklinkjes’. Ook hier is aan het comfort gedacht. De raampjes zijn rondom voorzien van een duurzaam tochtprofiel.

Ornamentjes
Een aantal van de ’dertiger-jaren’ modellen zijn voorzien van details die verwijzen naar de ’Amsterdamse School’. De ornamentjes zijn voorzien van een duurzame zwarte afwerklaag. Ze kunnen ze eenvoudig worden gemonteerd nadat de deur is afgeschilderd. Dat vergemakkelijkt het schilderwerk.

Afwerking
De sierelementen moeten net zo duurzaam zijn als de houten deuren. De roosters zijn bijvoorbeeld vaak afgewerkt met een duurzame poedercoating. Daardoor zijn de ornamenten goed schoon te houden en gaan ze een levenlang mee.

Constructie
Bijna alle deuren zijn opgebouwd uit een frame van massief hout. De stijlen en ’dorpels’ zijn verbonden met een watervast verlijmde pen- en gatverbinding. Bij de constructie wordt er goed gelet op het Hollandse klimaat. Alle aansluitingen en horizontale delen zijn ’afwaterend’ uitgevoerd. De kanten hebben altijd een afronding waardoor de verf goed kan hechten. Onderin de sponning van de ramen zijn afvoergaatjes aangebracht waardoor eventueel lekwater weg kan vloeien.

Zaanse toog
De toogvorm is ontstaan uit een hoekversteviging bij de aansluiting van de stijlen met de bovendorpel. Door deze een sierlijke welving te geven kon het glas gemakkelijker gesneden worden. Wij noemen dit nu de Zaanse toog. De getoogde bovendorpel komt vooral voor in combinatie met glasroeden. Kijk voor een scala aan mogelijkheden bij: duetdeuren.

Krijtbord
Binnendeuren kunnen naar keuze worden voorzien van glas, panelen of een combinatie hiervan. Daardoor kan deze deur op elke plek worden aangepast aan het gebruik. De panelen kunnen afzonderlijk worden geschilderd, bijvoorbeeld met schoolbordverf. Door de deur zelf in hoogglans te schilderen, ontstaat een fraai contrast.

Dubbele deur
De klassieke deuren lenen zich heel goed om als dubbele deur te worden toegepast. Dit geeft een chique uitstraling. Geef bij de bestelling wel op dat het om een deurstel gaat. Dan kan daar het slot op aangepast worden.

Glas-in-lood
Hoe nostalgisch glas-in-lood ook moge zijn, vaak wordt gebruik gemaakt van de nieuwste technieken. Het glas-in-lood is authentiek gevat in gesoldeerd lood. De totale ruit bevindt zich echter tussen de twee lagen van isolatieglas. Daardoor is de ruit eenvoudig schoon te maken en blijft de kou buiten. Door het isolatieglas voldoet de ruit ook aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen®.

In kleur
De deuren worden standaard afgeleverd in een duurzame grondlaag. Projectdeuren kunnen ook worden gespoten in de afwerklaag. De leverancier spuit de glaslatten dan mee met de deur zodat er geen kleurverschil optreedt en de glaslatten rondom van een afwerklaag zijn voorzien.

Vlak is niet saai
Vlakke plaatdeuren zijn niet saai. Integendeel, ze lenen zich goed voor een kleuraccent in een gevelvlak. Zo’n kleurvlak komt het best tot zijn recht wanneer het kozijn in het kleurbeeld is meegenomen. Zeker wanneer de pui ook nog in kleur aansluit op de gevel kan je spreken van een bijzondere entreepartij. Wie zegt nog dat een vlakke deur saai is…

Plaatdeur
De plaatdeuren hebben een versterkingsconstructie die aan de buitenzijde niet zichtbaar is. Om kromtrekken tegen te gaan, is de deur aan de slotzijde voorzien van een stalen kokerprofiel. Deze deur kan worden geleverd met verschillende vullingen, zoals bijvoorbeeld isolatieschuim.